Van Kedisi
Diğer adları: Van kedisi, Turkish Van
Bembeyaz tüyleri ve çoğu zaman iki farklı renkteki gözleriyle tanınan, Van Gölü havzasına özgü yerli kedi.
Kısa bilgiler
- Köken
- Türkiye
- Tüy
- Orta tüylü
- Renkler
- Beyaz
MeraklıHareketliİnsanlarla iletişimi seven
Veteriner Defteri Editörlüğü · Son güncelleme:
Van kedisi, Van Gölü havzasına özgü, dünyada en çok tanınan yerli kedilerimizden biridir. İpeksi bembeyaz tüyleri ile gözleri onu kolayca tanınır kılar: Van kedilerinin bir kısmının gözleri mavi ya da kehribar rengindedir, bir kısmında ise iki göz farklı renktedir (biri mavi, diğeri kehribar).
Göz rengi
İki farklı renkte göz (odd-eye), Van kedisinin en çok bilinen özelliğidir . Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nde yapılan bir genetik çalışmasında ise incelenen genetik işaretler ile göz rengi, baş beneği ve tüy uzunluğu gibi görünüş özellikleri arasında belirgin bir ilişki saptanmamıştır; yani göz rengi tek başına basit bir genetik testle öngörülebilen bir özellik değildir.
Van kedisi ile "Turkish Van" aynı mı?
Tam olarak değil. Yurt dışında kedi ırkı kuruluşlarından CFA, Van Gölü bölgesinden gelen kedilerden geliştirilen Turkish Van ırkını tanır. Bu ırkta vücut beyazdır ancak baş ve kuyrukta renkli bölgeler bulunur ("Van deseni"). Türkiye'de "Van kedisi" denildiğinde ise genellikle tamamen beyaz, renkli gözlü yerel kediler kastedilir. CFA, Turkish Van'ı suyla oynamaktan hoşlanan bir kedi olarak tanımlar.
Koruma çalışmaları
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi bünyesindeki Van Kedisi Araştırma ve Uygulama Merkezi (Kedi Villası), ırkın özgün genetik yapısına yakın kedilerin sayısını artırmaya yönelik bir üretim programı yürütür. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre merkezde 2025 yılında koruma altındaki kedilerden 120 yavru dünyaya gelmiştir.
Karakteri
Van kedileri genellikle meraklı, hareketli ve insanlarla iletişimi seven kediler olarak tanımlanır. Suyla oynamaya ilgileri sıkça dile getirilir. Her kedi gibi bireysel farklılıklar büyüktür; oyun, tırmanma alanı ve günlük ilgi mutluluğunu artırır.
Bakımı
- Tüy: Orta uzunluktaki tüyleri haftada birkaç kez taranmalıdır; tüy dökümünün arttığı mevsimlerde tarama sıklığı artırılabilir.
- Ortam: Tırmalama tahtası, yüksek dinlenme yerleri ve oyuncaklarla zenginleştirilmiş bir ortam sağlayın.
- Sağlık: Aşı ve parazit uygulamalarını veteriner hekiminizin önerdiği takvime göre yaptırın; kayıtları dijital defterde tutabilir, kedi yaşı hesaplama aracıyla kedinizin yaşam evresini öğrenebilirsiniz.
Sahiplenirken
Saf Van kedisi bulmak zordur ve "Van kedisi" adıyla satılan her beyaz kedi bu ırktan olmayabilir. Sahiplenmeyi düşünüyorsanız sokakta ve barınaklarda yuva bekleyen kedilere de göz atabilirsiniz: sahiplendirme ilanları.
Sık sorulan sorular
Van kedisinin gözleri neden farklı renkte?
Van kedilerinin bir kısmında iki göz farklı renktedir (biri mavi, diğeri kehribar); bu özellik ırkla özdeşleşmiştir. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nde yapılan bir genetik çalışmada göz rengi ile incelenen genetik işaretler arasında belirgin bir ilişki bulunmamıştır.
Van kedisi suyu sever mi?
Van kedisi ve ondan geliştirilen Turkish Van ırkı, suyla oynamaya ilgi duyan kediler olarak tanınır. Yine de her kedinin tercihi farklıdır; kediyi suya zorlamamak gerekir.
Van kedisi ile Turkish Van aynı mı?
Turkish Van, CFA gibi kuruluşların tanıdığı, Van Gölü bölgesi kedilerinden geliştirilmiş bir ırktır ve baş ile kuyrukta renkli bölgeler taşır. Türkiye'de Van kedisi denince genellikle tamamen beyaz, renkli gözlü yerel kediler kastedilir.
Kaynaklar
- Van Kedilerinde Mikrosatellit Polimorfizmlerinin Bazı Fenotip Karakteristiklerinde Saptanması — Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (AVESİS)
- Rare Van cats thrive as breeding program expands in Türkiye — Anadolu Ajansı / Daily Sabah, 25.12.2025
- Turkish Van – breed profile — The Cat Fanciers' Association (CFA)