Akbaş Çoban Köpeği
Diğer adları: Akbaş
Beyaz ya da krem renkli tüyleriyle tanınan, sürü korumada kullanılan Anadolu'nun yerli çoban köpeği ırklarından biri.
Kısa bilgiler
- Köken
- Türkiye
- Boy sınıfı
- Dev
- Tüy
- Orta tüylü
- Renkler
- Beyaz, Krem
- Kullanım
- Sürü koruma (çoban köpeği)
Veteriner Defteri Editörlüğü · Son güncelleme:
Akbaş, Anadolu'nun yerli çoban köpeği ırklarından biridir ve adını, açık (beyaz) renkli tüylerinden alır. Tıpkı Kangal gibi koyun ve keçi sürülerini yırtıcılara karşı korumak için yetiştirilmiştir. Kangal'a kıyasla daha az tanınan ve üzerinde daha az bilimsel çalışma bulunan bir ırktır: Türk çoban köpekleri üzerine çalışan araştırmacılar, Akbaş ve Kars köpeklerinin vücut yapısını inceleyen çalışma sayısının oldukça az olduğuna dikkat çeker.
Görünüşü ve ölçüleri
Akbaş iri ve uzun bacaklı bir çoban köpeğidir; en belirgin özelliği beyaz ya da krem tonlarındaki tüyleridir. Akbaş için uluslararası bir federasyonun yayımladığı resmi bir ırk standardına bu yazıda yer verilmemiştir; aşağıdaki değerler, halk elinde yetiştirilen köpekler üzerinde yapılan bilimsel ölçümlerin ortalamalarıdır ve bireysel köpekler bu değerlerden farklı olabilir.
| Çalışma | Erkek | Dişi |
|---|---|---|
| Atasoy ve ark. (2011) – 93 köpek, canlı ağırlık | 43,8 kg | 39,8 kg |
| Atasoy ve ark. (2011) – omuz (cidago) yüksekliği | 66,4 cm | 62,3 cm |
Değerler, Tepeli ve arkadaşlarının 2017 tarihli derleme ve araştırma makalesinde aktarıldığı şekliyle verilmiştir.
Aynı makalede baş yapısı bakımından hem Kangal hem de Akbaş köpeklerinin orta uzunlukta (mezosefalik) bir kafa yapısına sahip olduğu belirtilmektedir.
Karakteri
Akbaş, sürüsünü sahiplenen ve tehdit algıladığında koruyan bir çalışma köpeğidir. Bu tür sürü koruma köpekleri genellikle bağımsız karar verebilen, sakin ama uyanık hayvanlardır. Ev ortamında da yabancılara karşı temkinli olabilir; bu nedenle yavruluktan itibaren insanlarla, diğer hayvanlarla ve farklı ortamlarla tanıştırılması önemlidir.
Kimler için uygun?
- Geniş, güvenli ve çitle çevrili bir alanı olan,
- Büyük ve bağımsız köpeklerle deneyimi bulunan,
- Köpeğine her gün düzenli hareket ve ilgi ayırabilecek sahipler için daha uygundur.
Küçük bir dairede, uzun süre yalnız kalarak yaşamak iri bir çoban köpeği için zorlayıcı olabilir.
Bakımı
- Tüy: Açık renkli ve yoğun tüyleri mevsim geçişlerinde daha fazla dökülür; düzenli tarama yeterlidir. Sık yıkama tüylerin doğal yağını azaltabilir.
- Beslenme: Büyük ırk yavrularının beslenmesini ve aşı takvimini veteriner hekiminizle planlayın. Yetişkinlikte ideal kilo ve mama miktarı araçlarıyla takip yapabilirsiniz.
- Ortam: Yazın gölge ve temiz su, kışın rüzgârdan korunan bir barınak sağlayın.
Sık sorulan sorular
Akbaş ile Kangal arasındaki fark nedir?
İkisi de Anadolu'nun yerli çoban köpeği ırklarıdır. Kangal açık sarıdan kurt grisine değişen tüyleri ve siyah maskesiyle, Akbaş ise beyaz ya da krem renkli tüyleriyle tanınır. Bilimsel çalışmalarda iki ırkın vücut ölçüleri ayrı ayrı incelenmiş ve Kangalların ortalamada daha iri olduğu bildirilmiştir.
Akbaş kaç kilo olur?
Halk elinde yetiştirilen 93 Akbaş üzerinde yapılan bir çalışmada ortalama canlı ağırlık erkeklerde yaklaşık 43,8 kg, dişilerde 39,8 kg bulunmuştur. Bunlar ortalama değerlerdir; köpekler arasında farklılık olabilir.
Akbaş ev köpeği olabilir mi?
Akbaş bir sürü koruma köpeğidir; geniş ve güvenli bir alanda, deneyimli bir sahiple ve erken sosyalleşmeyle daha mutlu olur. Küçük dairelerde yaşam bu ırk için genellikle zorlayıcıdır.
Kaynaklar
- Çeşitli ülkelerde halk elinde yetiştirilen Türk Çoban Köpeklerinde bazı morfolojik özellikler — Tepeli C. ve ark., Eurasian Journal of Veterinary Sciences, 2017; 33(4): 268-275
- Comparison of some morphological characteristics of native Turkish dog breeds — Erdoğan M. ve ark., Eurasian Journal of Veterinary Sciences, 2012